Halk Sözlüğü

(Transkripsiyon)

a

:

Uzun bir a sesi

e

:

e-ı arası bir ses

g

:

g-a arsı bir ses (Osmanlıca =   )

h

:

Hırıltılı bir h sesi

k

:

Kalın bir k sesi

(-)

:

Fiil kökünü gösterir

             -A -

aba

:

Babaanne

afgur

:

Karşılıklı atışma anında hakaret amacıyla söylenir

aga

:

Dede

agrılıhlı

:

Hastalıklı

ahaki

:

İlk defa karşılanıldığında söylenen söz

ahınti

:

Sızıntı su

alaca garga

:

Saksağan

alaf

:

Hayvan yemi

alışdır

:

Yakmak

alma

:

Elma

ambar

:

Taş evlerde yiyeceklerin saklandığı yer

ander gala

:

Kıgınlık anında hayvana söylenir

ansır-

:

Hapşırmak

anuh

:

Nane

arılan-

:

Su dökünmek süretiyle temizlenmek

armıt

:

Armut

avara

:

Boş gezen

ayahlaran

:

Yalvarma

ayam

:

Hava

          - B -

bacılıh

:

Kadınlar arasında dostların birbirne kullandıkları ifade

 

baloloz

:

Ahmak, aklı kıt kişi

 

basma

:

Kumaş

 

batman

:

Ağırlık anlamında kullanılır

 

bedle

:

Öfkelenmek

 

begemi

:

Bey amca

 

belbagı

:

Bele bağlanan bir bağ

 

belleme

:

Toprağın işlenmesi

 

berli

:

Beri

 

bıcılıh

:

Küçücük

 

bılıh

:

Ufak

 

bıldır

:

Geçen yıl

 

bızdıh at-

:

Hayvanların zıplayarak koşmaları

 

bibi

:

Hala

 

bibik

:

İbik

 

bir kıtım

:

Bir parça

 

birnen

:

Aniden

 

bimafir

:

Kısa bir süre

 

bigırtıh

:

Çok küçük

 

bitevür

:

Çok çeşitli

 

bogda

:

Buğday

 

bogoz

:

Boğaz

 

bohça

:

Bohça

 

böcük

:

Böcek

 

böğüre böğüre

:

Bağıra bağıra

buda-

:

Bitkileri kesmek, dökmek 

 

bulama

:

Yeni doğan hayvanın iki iç günlük sütü

 

bulaş-

:

Bir şeye başlamak

 

buruh

:

Burulmuş hayvan

 

bürük

:

Kadınların başlarını örtme şekli

 

 

 

 

 

 

          - C -

cag

:

Çorap şişi

camuş

:

Manda

cıbız

:

Saçları kazınmış kişi

cıbıl

:

Yoksul

cıcıh

:

Süslü bir şey

cıd

:

Bir şeyin ucu

cıgızlama

:

Mızıkcılık

cırbaga

:

Küçük çocuğa söylenir

cırmıh

:

Yırtık

cırdıh

:

Zayıf

cilet

:

Jilet

cigit

:

Çekirdek

cil

:

Filiz

cücük

:

Civciv

          - Ç -

çalhama

:

Ayran

çar

:

Kadınların dış örtüsü, çarşaf

çatah

:

Yol ayrımı

çatgı

:

Başörtünün sarılma şekli

çim-

:

Yıkanmak

çırahi

:

Dışarı

çıhıştır-

:

Tedarik etmek

çırtma

:

Fasülyeyi ikiye yukarıdan aşağıya bölmek

çul tutmaz

:

Savurgan

          - D -

dadak

:

Çocuk maması

dam

:

Ahır

darış

:

Çok dar

dersin

:

Sanki

devrisi gün

:

Ertesi gün

did-

:

Sıkışmış, sertleşmiş şeyleri gevşetmek

dolayi

:

Yön, istikamet

donat-

:

Başkasının arkasından konuşma durumunda ortaya çıkan durum

dulun-

:

Suya dalmak

düneyin

:

dün

          - E -

ebdes

:

Abdest

 

eyleş-

:

Beklemek

 

ehram

:

İhram, yöresel dış örtü

 

elti

:

İki gelinin birbirine karşı kullandıkları ifade

 

eke

:

Büyük, olgunlaşmış

 

emice (emce)

:

Amca

erüg

:

Erik

 

erişte

:

El makarnası

 

esbab

:

Giysi

 

essah

:

Gerçek, doğru

 

eşgere

:

Açıkça

 

eveti

:

Acele

 

ey has

:

"yeter" anlamında kullanılır

 

ey he

:

"söyleneni doğrulamak" için kullanılır

 

eze

:

Teyze

 

ezen

:

Ezan

 

 

 

 

 

 

 

          - F -

ferik

:

Yumurtlamaya başlamak üzereolan büyük civciv

fişne

:

Vişne

fısdıkla-

:

Darılma

fışgılan-

:

Yemek, içmek

fışgıl dadlısı

:

Yöresel tatlı

foruk

:

Ocağın bacası

          - G -

gada

:

Ağabey

gadama

:

Fındıkları temizlemek için ucuna paçavra bağlanmış sopa

gajgara

:

Taşıma aleti

gaşuk

:

Kaşık

gayfe

:

Kahve

gelengü

:

Tarla faresi

gendime

:

Haşlanmış buğday

gene

:

Yine

güman

:

Beklenti

gömü

:

Çukur

göres-

:

Özlemek

görümce

:

Kocanın kızkardeşi

güv-

:

Gerçekleşmesini beklemek

güzelcemen

:

Güzelce

güz

:

Sonbahar

          - G -

gaban

:

Dönemeç

gacık

:

Kadınların başlarına bağladıkları çember

galandar

:

Yeni yılın başlangıcı

garmagudal

:

Karmakarışık

ganayahli

:

Kadın

gavar

:

Bostanda suyun bir yerden bir yere devredilmesi

gaybana

:

Kötü, hoş olmayan

gıdık

:

Keçi yavrusu

gındırlan-

:

Yuvarlanmak

gili

:

Sığır yavrusu

gobal

:

Kalın sopa

godoş

:

Öküz

gofi

:

Lahana sapı 

gogof

:

Yeşil kabuğu soyulmuş ceviz

gogofla-

:

Cevizi yeşil kabuğundan ayırma işi

golot

:

Bir tür ekmek

gorona

:

Zavallı

gudi

:

Toprak kap, çömlek

guduk

:

Köpek yavrusu

guduz

:

Kısa boylu adam

gugul

: