Manilerimiz, Türkülerimiz

Halkın vazgeçemediği öğelerden biride manilerdir. Bu maniler köyde, törenlerde, düğünlerde söylenir. Galandar gecesin'in, Hıdrellez'in, düğünlerin, imece usuluyle yapılan işlerin vazgeçilmez unsurudur. Kadınlar arasında özellikle genç kızlar arasında söylenen maniler sevgi yüklüdür. Genç kızlar sevgilerini manilerle daha rahat bir şekilde ifade ederler.

Meniyi mekerledim

Balını şekerledim

Yar senin yollarını

Gül ile dilenledim

Tavşan gider ekine

Kulakları dikine

Benim sevdiğim oğlan

Benzer gültekine

Kimi manilerde erkekler kızlara seslenir

Armut dalda tekleme

Kız saçların ekleme

Gidiyorum askere

Gelir diye bekleme

Elma attım geline

Gelin almaz eline

Yazık olmuş şu kıza

Düştü serhoş eline

Bazen de maniler yoluyla kızlar erkeklere seslenir

Dama indim hayınan

Bir tutam çırayınan

Yar üstüme yar sevmiş

Ben durmam kumayınan

Uykum geldi esnerim

Damda kuzu beslerim

Ben annemin bir kızı

On billezik isterim

Kızlar, genç erkeği yaşlıya tercih ettiğini şu manilerle dile getirirler.

Kale kaleye bakar

Ortadan su akar

Delikanlı dururken

İhtiyara kim bakar

İhtiyarın elleri

Maracan dikenleri

Delikanlı elleri

Has bahçenin gülleri

Evlenmek her gencin rüyasıdır. Fakat bu isteğini direk olarak söyleyemiyor. O zaman manilerden yararlanıyor.

Elma attım dereye

Geliyor yüze yüze

Eller düğün yapıyor

Bizimki kaldı güze

Ateşe koydum güğüm

Nerde beniim sevdüğüm

Ana hava çok soğuk

Ne zaman bizim düğün

Maniler genellikle sevgi yüklüdür. Bazı manilerde sosyal olayların izleri görülür.

Edişe deresinde

Makinalar işliyor

Hey gidi vali beyim

Bir çayımı içmiyor

Kar yağıyor bardan bardan

Yollar kapandı kardan

Çöl kalasın Almanya

Ayırdın beni yardan

Bazı manilerimizde yöreye ait yiyecek kültürünün izleri görülür.

Gümüşhane elması

Patlıcanın karası

Çok sevilir helvası

Pek güzeldir tatlısı

Süzmeden yaparlar kurut

Bacada pâğlâ kurut

Aman yenge sen bilirsin

Zironda yok mu bir umut

Maniler hayatın her safhasında kullanılır. İnsanlara duygularını daha kolay ifade etme imkanı tanır. Eskiden daha çok söylenen maniler özellikle televizyonun etkisiyle yok olma durumuna gelmektedir. Artık maniler sadece düğünlerde kullanılmaktadır.

Maninin yanı sıra eğlencelerde türkülerde söylenir.Bu türkülerin köye ait olanı olduğu gibi başka yörelere ait olanı da vardır. Fakat bunlar söylene söylene yöreye ait gibi görünmektedir. Televizyon ve radyonun etkisiyle bu türküler yok olma tehlikesiyle karşı karşıya gelmektedir.

Yörede Söylenen Manilere Örnekler

Ağlarım ağlar gibi

Derdim var dağlar gibi

Yığıldı şen yüreğim

Viran bağlar gibi

Al elmanın dördünü

Sev yiğidin merdini

Seversen güzel sev

Çekme çirkin derdini

Altın tabakta bal var

Yenilir parmak parmak

Dünya malına değer

Gümüşhane'den kız almak

Armut dalda tekleme

Kız saçların ekleme

Gidiyorum askere

Gelir diye bekleme

Arzular'ın sazı var

Davul zurna malı var

Aşk başını çekende

Kardeşimin şalı var

Atma beni vurursun

Kız kolların kırılsın

Eğer beni almazsan

Sağ tarafın kurusun

Atma türkü atarım

Yüreğini yakarım

Eğer beni sevmezsen

Seni bırakır kaçarım

Ateşe koydum güğüm

Nerde benim sevdüğüm

Ana hava çok soğuk

Ne zaman bizim düğün

Bacalar otlu olur

Keklikler etli olur

Anasız giden kızın

Yüreği dertli olur.

10.

Bakkaldan kuka alım

Dantel öreyim diye

Gümüşhane'den elma aldım

Her gün yiyeyim diye

11.

Bir koyun aldım pazardan

Sarardı soldu nazardan

Yarim pazardan gelir

Elinde çantalarnan

12.

Buradan kalktık yolumuz ırah

Arpa da çıktı otuza kırka

Yiyoruz ancak korka korka

Arkamdaki semur hırka

13.

Dağda geze bir keklik

Kızlar giyer eteklik

Sana bir mektup yazdım

Selam, dua, hasretlik

14.

Dağları dağlasınlar

Görenler ağlasınlar

Yarimin mendilinden

Yaramı bağlasınlar

15.

Daha pek gençtir yaşım

Seller oldu göz yaşım

Allah'a yalvarırım

Dara geldikçe başım

16.

Dama indim hayınan

Bir tutam çırayınan

Yar üstüne yar sevmiş

Ben durmam kumayınan

17.

Dallar dolu tavşan

Yol verin ki savuşam

Acep o gün olur mu

Ben yarime kavuşam

18.

Derede urganım var

Kadife yorgamın var

Deseler yarin geliyor

Bir öküz kurbanım var

19.

Dut ağacı dallı olur

Meyvesi ballı olur

Bizim köyün kızları

Hem uğurlu hem kademli olur

20.

Edişe yöresinde

Ucuz sattım halıyı

Arzular'ın önünde

Topladım ahaliyi

21.

Elma attım dereye

Geliyor yüzü yüze

Eller düğün yapıyor

Bizimki kaldı güze

22.

Elma attım geline

Gelin almaz eline

Yazık olmuş şu kıza

Düştü serhoş eline

23.

Esmerin beli gibi

Gezerim deli gibi

Yarin uykusu gelir

Baharın gülü gibi

24.

Ey gidi Gavur Dağı

Ben yemem koyun yağı

Kızlar benden istiyor

Züluf ile gülyağı

25.

Fik ektim evlek evlek

Koymadı kara leylek

Ben ektim ben yiyem

Koymadı kahpe felek

26.

Gökteki yıldızları

Sayarım altmış altmış

Gümüşhane insanı

Gümüş suyuna batmış

27.

Gümüşhane elması

Patlıcanın karası

Çok evilir helvası

Pek güzeldir tatlısı

28.

Gümüşhane'yi geçtim

Soğuk sularından içtim

Köylerin içinde

Arzular'ı seçtim

29.

Gümüşhane yolları

Dolayıdır dolayı

Böyle yaşamaktansa

Ölüm daha kolayı

30.

İnce dil Tekke'de

Çuha urba Moç'da

Ağır leşberlik Hur'da

İbadet Kalasgor'da

31.

Kale laleye bakar

Ortadan sular akar

Delikanlı dururken

İhtiyara kim bakar

32.

Kale kaleye karşı

Kalenin ardı çarşı

Gel biraz konuşalım

Dost düşmana karşı

33.

Karşı dağın arducu

Kınalı parma ucu

Sevdiğim gelin olmuş

Olayım ben sağdıcı

34.

Karşıda kara kapı

İçinde yeni kapı

Beni yardan eğleyen

Dilensin kapı kapı

35.

Kapı kapıya karşı

Atka kapıya taşı

Gümüşhane'ye gidecem

Dosta düşmana karşı

36.

Kebabı köze doğra

Giderken bize uğra

Ben aklına gelince

Dermansız derde uğra

37.

Koyuna koyun gelsin

Postunu soyun gelsin

Gurbetlik sizin olsun

Yarimi koyun gelsin

38.

Masa üstünde bardak

Yuvarlaktır yuvarlak

Arzular'ın kızları

Hem dondurma hem kaymak

39.

Meniyi mekerledim

Balını şekerledim

Yar senin yollarını

Gül ile dikenledim

40.

Mendil gül ağacına

Kına koydum ucuna

Eğer hatırlasan

Gel köyün ucuna

41.

O Sobran'ın önünde

Çifte benzer kuzular

Methetmeyin Sobran'ı

Orada kargalar otlar

42.

O kemençe kemençe

Teli belinde ince

Vurup kırardım seni

Eğlencesin eğlence

43.

Pestili kaynatırlar

Dastara yaslatırlar

Bizde adet böyledir

Gelini ağlatırlar

44.

Siyah çorap öreyim

Ayağına vereyim

Eğilin karlı dağlar

Gümüşhane'yi göreyim

45.

Sürmeden yaparlar kurut

Bacada pala kurut

Aman yenge sen bilirsin

Zironda yok mu bir umut

46.

Tarladaki lahana

Dalı döndü bir yana

Öyle bir söz söyledi

Ağzın döndü bir yana

47.

Tüfeğim arma burma

Kız karşımda durma

Alır seni kaçarım

Bana bahane bulma

48.

Ürüşen ürüşen

Dağlar ürüşen

Biz biz değil

Cümle alem gerişen

49.

Yaylanın yollarında

Yorulmamış taş olmaz

Bize Gümüşhane'li derler

Bizden atış olmaz

50.

Yedi cüceli pınar

Kuşlar hep ona konar

Muradımı alamadım

Yüreğim ona yanar

Yörede Söylenen Türkülere, Ağıtlara Örnekler

Yarabbi bir kulun sevdim

Aldı da sevgimi geri vermiyor

Gülüm var dikenim yoktu

Dillerde nameler çoktur

Toprağına bittim gel

Sinem benim yeşil bağlı

Bir hazanın değdi soldu

Su verdim gözüm yaşından

Çok geçtim senin aşkından

Muhannete avuç açtım

Düştüm gel, düştüm gel.

* * *

Erzincan'ın ayazı

Yarim giymiş beyazı

Beyazlı yar yanında

Kılsam sabah namzı

Oy Erzingan Erzingan

Yolun burdan aşmaz mı

Sevip sevip ayrılmak

Şanımıza aşar mı

Erzingan'da gül bitti

Dünya yüzünü tuttu

O benim zalim sevgilim

gitti beni unuttu

* * *

Mataramı doldurdum

Yol üstüne kondurdum

Nişanlı bir kız gibi

Onbeşimi doldurdum

Saatimin kösteği

Değiyor kösteğime

Bu tanış kurban olsun

O ela gözlerine

Yollar çamur ezilmez

Böyle bekar gezilmez

Üç gün üç gece gezdin

Daha fazla gezilmez

* * *

Yarimi alıp da giden sulara

Yarim aşkım beni attı çöllere

Dertli oldum düştüm gurbet ellere

Harşit Çayı nettin allı yarimi

* * *

Karlı dağlar karanlığın kalktı mı ?

Asker kardeş ayrılığın vakti mi ?

Tez gel kardeş tez gel sılaya dönek

Beraber yemeğimizi bir sofrada yiyek